Янгиликлар

«Қариганимда миллионлар керак бўлмайди». Юрий Никулиннинг номаълум хатлари топилди — фото

Актёр хатларни онасига ёзган

«Қариганимда миллионлар керак бўлмайди». Юрий Никулиннинг номаълум хатлари топилди — фото

Россиянинг дунёга танилган актёрларидан бири Юрий Никулиннинг онасига ёзган номаълум хатлари топилди.

Актёрнинг онасига ёзган хатлари таваллудига 100 йил бўлгани муносабати билан нашр этилди. У қанчалик банд бўлмасин, саёҳат пайтида онаси ва қариндошларига хат ёзишга доим вақт топган. Унинг ўғли Максим Никулин отасининг хат ёзишни яхши кўрганини айтган.

«Менинг отам хат ёзишни жуда яхши кўрарди. Одатда, дадам ва онам чет эл ҳақидаги таассуротлари билан ўртоқлашарди. Улар баъзан олти ойгача уйга келмас эди. Мисол учун, уларнинг Америкага биринчи сафари eтти ярим ой давом этган, улар нафақат штатларга, балки Канадага ҳам саёҳат қилган. Бу жуда қийин эди. Улар кўрган нарсаларидан завқ билан эмас, балки иш туфайли қаттиқ чарчаб қайтган. Дадам умуман таъсирчан эмас эди. Онам эса бошқача эди, уни Париж ҳайратга солган. Цирк ўз маблағлари билан давлат концерт ташкилотларини ҳам қўллаб-қувватлаган. Аммо санъаткорларга етарли эътибор берилмас эди. Масалан, дадам Америкада аллақачон таниқли актёрлар қаторига қўшилган эди, бироқ у бу ерда кунига етти доллар олар эди. Бу пулга эса фақат овқатланса бўларди. Дадамга Совет Иттифоқининг циркини бошқариш таклиф қилинди: Юрий Владимирович, шундай таклиф бор, ўйлаб кўринг’ дейишди. Шунда ойим: Юра, сизнинг бошқарувингиз билан цирк албатта яхши натижаларга эришади, бироқ бу сиз учун ҳам, биз учун ҳам ёмон. Ўйлаб кўринг сизга нима муҳимроқ?’, — деди. Дадам ҳеч қачон раҳбар бўлишга ўрганмаган, шунинг учун у бу таклифни рад этди. Аммо ундан Цветном бульваре’даги циркни бошқаришни сўрашганида у буни қабул қилди, чунки бу жой унинг уйи каби эди», — дейди Юрий Никулиннинг ўғли.

Қуйида Юрий Никулиннинг хатларидан намуналар келтирилади:

«Америкада биз фонограмма билан гаплашамиз»

1960 йил 16 май, биз Бразилияга келганимизга 2 ой-у бир ҳафта бўлди! Бу ерда барча шароитлар яхши ва атрофдагилар бизни аъло даражада қабул қилди. Келажакдаги тақдиримизга келсак, биз уни билмаймиз. Бу ерда биз ишни бир ҳафтада, яъни 22 да тугатамиз ва катта эҳтимол билан, биз Уругвайга (Монтевидео) борамиз. Биз яхши яшаяпмиз. Соғмиз. Етарли даражада чарчадик.

1965 йил 24 февраль Мельбурн

Азиз онам! Ниҳоят, биз Австралиядамиз. Бу жуда қийин ва машаққатли парвоз бўлди. 38 соат! Бразилияга учиш осонроқ эди. Биз Ҳиндистонга Тошкент ва Карачи орқали учдик ва Бомбейда Ҳиндистон авиакомпаниясининг «Боинг» самолётига ўтдик. Парвоз, умуман олганда, ёмон эмас эди, лекин ҳаммамиз чарчадик. «Торпедо» жамоасидаги футболчиларимиз биз билан бирга учиб кетишди. Улар Австралияда Перт портида тушишди ва биз яна Сиднейга учиб кетдик ва дарҳол маҳаллий самолётга ўтдик, у бизни икки соатдан кейин Мелбурнга етказди. Бизни жуда меҳмондўстлик билан кутиб олишди. Ҳаммаси Англияга ўхшайди. Бизга қизиқиш катта. Кеча биз чарчаб келдик ва ухлаб қолдик… 14 соат. Ўпиб қолувчи маҳкам қучоқловчи Юра.

1967 йил 19 октябрь. Эрталаб.

Азиз онам! Бу штатдаги иккинчи шаҳар! Улар Нью-Йоркдан учиб, соат 12 га чоракда Бостонга қўнди. Биз бир гавжум уй олдида чиқишларни бошладик. Аммо биринчи чиқиш муваффақиятсиз бўлди. Тўртинчи бўлиб дор устида Нина Логачева ишларини бажарди, шундан сўнг биз дам олиш учун қисқа танаффусга чиқдик. Мен унга вентиляторни бериб, кетишим билан у бирдан йиқилиб тушди. Ўгирилиб қарасам, сим чўзилган иккала кўприк ҳам қулаб тушган, Нина эса аренада ётган экан. Залдаги шовқин, қичқириқ. Айиқ унинг олдига югуриб келарди… Бу ерда, албатта шошқалоқлик айбдор. Ахир, бу жуда қийин иш эди, бир кунда шунча одам, юк ва ҳайвонларни кўчириш, мураккаб жиҳозларни осиб қўйиш, эртаси куни кечқурун ишлашни бошладик… Худога шукур, Нина билан ҳаммаси жойида. У бироз асабийлашган ва елкаси жароҳатланган эди.

Биз Нью-Йоркдаги овоз ёзиш студиясида ёзилган фонограммадан фойдаланамиз. Баъзан магнитафон тиқилиб қолади. Биз балиқ каби оғзимизни очамиз, лекин томошабинлар жим. Ёки тўсатдан магнитафоннинг ўзи тезликка ўтади ва Шуидиннинг басси ёки минаси цирк атрофида сузади. Кейин саҳна ортида кимнингдир қўрқинчли қичқириғи эшитилади: Никулина бузилди! Ва улар электр созмов орқасидан югуришади…

1969 йил 27 декабрь Париж.

Онам, азизим! Бизда ҳаммаси яхши. Туримиз охиригача чипталар сотилди. Кеча элчихонада Фуртсеванинг келиши ва кетиши муносабати билан кунлик қабул бўлиб ўтди. Кўп одамлар бор эди. Циркдан 20 киши бор эди. Оломон зич бўлишига қарамай, Фуртсева бизни топди ва мен билан тахминан беш дақиқа суҳбатлашди. У бу ердаги цирк муваффақиятли намойиш этилганидан жуда хурсанд бўлиб, бизга ҳар томонлама миннатдорчилик билдирди. Уларнинг сафари 23 куни «Борис Годунов» операси билан бошладилар… Умуман олганда, уларнинг (Большой театр) гастроллари давлатимиз учун унчалик фойдали эмас, чунки уларнинг сони 450 тани ташкил этади ва улар топган-тутганини деярли еб-ичади. Уларнинг чипталари жуда қиммат (120 франк!) бўлса ҳам, театрда кўп одамлар йўқ эди. Ҳаммаси бўлиб 1800 ўрин бор эди. Бизнинг Париждаги энг қиммат чиптамиз 30 франк туради, томошабинлар сони 5000, биз эса бор-йўғи 60 киши эдик.

«Таня билан яшаётганимизга 20 йил»

1970 йил 20 май, Сочи.

Онам, азизим! Бугун биз сизнинг 15 хатингизни олдик. Биз жуда хурсандмиз… 23 куни Таня билан бирга яшаётганимизга 20 йил бўлади. Сана жуда таъсирли. Йигирма йил давомида биз у билан яхши, дўстона яшадик. Ҳаётимиздан жуда хурсандман. Келгуси 20 йил давомида қандай яшашимизни билмайман, лекин менимча, худди шундай бўлади. Эҳтимол, сиз менга қандай яшашни ўргатгандирсиз. Мен доим отам билан қандай яшаганингизни эслайман…

Моргунов бугун кечқурун бу ерга концерт бергани келади (бир ҳафтага). У дам олиш масланларида чиқиш қилади. Бу ишни ташкиллаштирган маъмур мени ҳам бу ишга аралаштирмоқчи бўлди. Лекин мен рад этдим. У мендан кексалик учун миллионингизни қачон йиғишни бошлайсиз?ʼ деб сўради. Мен эса қариганимда менга миллионлар керак бўлмаслигини айтдим.

«Бриллиант қўл» фильми қандай суратга олинган?

1968 йил 20 июнь Адлер.

Кеча Сочига уч кунга келган «Россия» кемасида кун бўйи суратга тушдик. Улар қийин эпизодни — «Соунт» қўшиғини суратга олди. Бу саҳнада Граф («Бриллиант қўл» фильмида) Миронов (Миронова ва Менакернинг ўғли) ўйнайди. У ажойиб, жуда яхши қўшиқ айтади, жуда яхши ҳаракат қилади ва умуман олганда яхши актёр. «Россия» кемаси жуда зўр. Гитлернинг собиқ шахсий кемаси бўлган. Ҳаммаси монументал. Идишларнинг ички қисми маун дарахти билан безатилган ва умуман, ҳамма нарса ажойиб. Биз ҳам у ерда тушлик қилдик. Куннинг ярмида Таня, Максим ва Нина Гребешковалар (актриса, режиссёр Гайдайнинг рафиқаси) кемага келишди. Улар Адлердан Сочига «Комета» тезюрар қайиғида келишди ва 3 дан 7 гача денгизда биз билан бирга эдилар.

Юрий Владимирович спектаклларнинг бандлиги туфайли кўпинча фильм ролларини рад этар эди.